Ülkemizde, çeşitli nedenlerle kişilerden “sağlık raporu” almaları istenmekte ve bu amaçla kişiler hekimlere yönlendirilmektedirler. Bu raporlar, çoğu zaman kişinin sağlıklı olduğunu belirten bir rapor olmakla birlikte, bazı durumlarda da kişinin rahatsızlığını belgeleyen raporlar olabilmektedir. Bu yazımda, sağlık raporuna yönlendirilme ve raporun düzenlenmesi işlemlerinin hangi kurallara göre yapılması gerektiği ile ilgili bilgiler vermekteyim.

Sağlık Raporuna Yönlendirilme

Bir kuruma başvurduğunuzda, başvurunuzun niteliğine göre kurum sizden bazı şartları gerçekleştirmenizi istemektedir. Bu şartların içerisinde sağlık raporu şartı da varsa, o zaman doğru yazıyı okuyorsunuz demektir.

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki sağlık raporuna yönlendirilme işlemi başlı başına bir “kişiyi zorlama” işlemidir. Dolayısıyla, bu zorlama işlemini yani sizi işinizi gücünüzü bırakıp hekime yönlendirme işini kimse kendi kafasından yapamaz ve yapmamalıdır. Bu konuda kişiyi zorlama işi devletin tekelindedir ve devletin ilgili organları kişinin zorlanmasını hukuki ve tıbbi açıdan gerekli görmüşse bu konu hukuki yapıda yer alır. Hukuki yapıda yeri olmayan bir sağlık raporundan bahsedilemez ve böyle bir talep yerine getirilemez.

İkinci olarak da sağlık raporu konusunda Sağlık Bakanlığı’nın tek yetkili kurum olduğunun altını çizmek gerekir. Yani, Sağlık Bakanlığı’nın bilgisi dışında bir işlem hukuki ve usule uygun bir işlem olmayacaktır. Dolayıyla, sağlık raporuna yönlendirilme ve raporların düzenlenmesi konusunda Sağlık Bakanlığı’nın bu konuyla ilgili hukuki bir kuralı (yönetmeliği) yoksa yine kişiye herhangi bir rapor düzenlenemez.

Hukuki yapıda yer almak ve Sağlık Bakanlığı’nın da bilgisi olması şartıyla, başvurduğunuz kurumlar tarafından sağlık raporuna yönlendirilme ve tarafınıza rapor düzenlenme işlemleri ilgili mevzuatlara göre yapılabilir. Bu yönlendirmeyi yaparken de yine ilgili hukuksal yapıda belirtilen kurumlara veya hekimlere sizi yönlendirmeleri gerekmektedir.

Sağlık Raporunu Kimler Düzenleyebilir?

Mevzuatlarda, kişilere sağlık raporunu verebilecek birimler ve kurumlar  belirtilmiş olup, bu birimler ve kurumlar konuyla ilgili yasalara, yönetmeliklere göre sağlık raporlarını düzenlemek zorunluluğundadırlar. Sağlık raporuna yönlendirilme konusunda eğer mevzuatta belirtilen branşlar dışında bir hekime başvuru yaptıysanız size sağlık raporu düzenlenmeyecektir.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken bir başka husus ise şöyledir.  Başvurduğunuz branş mevzuatta size rapor verebilecek bir branş olsa dahi, eğer mevzuatta belirtilen şartların tümünün olup olmadığını belgelendirebilecek bir branş değil ise veya belirtilen şartların olup olmadığını belgelendirebilecek araç, gereç eksiği var ise, sizi başka bir branşa veya hastaneye sevk edebilir.

Sağlık Raporu Talebiyle Karşılaşan Hekimler Nasıl Davranmalı?

Birimler ve hastaneler, kendilerine sağlık raporu için talepte bulunan bir kişi başvurduğunda, öncelikle talep edilen raporun mevzuatta olup olmadığına ve usulüne uygun olup olmadığına bakmalı, sonrasında ise sağlık raporu için mevzuatlarda  belirtilen şartların kişi tarafından karşılanıp karşılanmadığını tıbbi açıdan araştırmalıdırlar.Kişinin sağlık raporu için yönlendirilmesindeki asıl amaç da zaten bu araştırmanın, tarafsız ve ehil olan kişiler tarafından devlet adına yapılmasıdır. .

Her Sağlık Raporunu Her Hekim Düzenleyebilir Mi?

Sağlık raporuna yönlendirilme konusunda bir örnek verirsek konunun daha iyi anlaşılabileceğini düşünüyorum. Örneğimiz bir stajyer avukatın sağlık raporuna yönlendirilme hadisesi olsun. Stajyer avukat belki kendisine gerekli bilgi açıkça verilmediğinden belki de tamamen yanlış yönlendirme neticesinde aile hekimine sağlık raporu için başvurmuş olsun. Bu örnekte olduğu gibi, avukat adayına eğer aile hekimi  rapor verirse, mevzuata aykırı bir iş yapmış olur. Çünkü, hekim öncelikle sağlık raporu talebinin mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etmelidir. Bu kontrolleri yapmış olan hekim ise, avukat adayına rapor düzenleyemeyeceğini bilir.Çünkü, avukat adaylarının staj yönetmeliğii’ne bakıldığında ilgili yönetmelikte şu hüküm görülebilir.

“Madde 4

g) Avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malul olmadığına dair resmi bir hastanenin uzman hekimliğince düzenlenmiş sağlık raporu.”

Konunun aile hekimliğiyle hiç bir ilgisi yoktur. Dolayısıyla, her raporu her hekim düzenleyemez. .

Doktor Bir İmza Atsa Ne Olur?

Yukarıdaki örnekteki avukat adayı demez ama ya şöyle bir şey deseydi hekime,  “Hocam, işim gücüm var. Beni oyalamayın. Bir imza atın yeter.” ne olurdu?. Hekim açısından hiç bir şey değişmezdi, elbette. Hekimin sorumluluğu mevzuatı uygulamak. Mevzuat, hekim için yazılı emirdir.  Elbette, böyle bir belgeyi hekim imzalamış olsa bile avukat adayı bu belgeyi kullanamayacaktı. Çünkü, başvuru yaptığı yer mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle bunu kabul etmeyecekti.

Ancak, bazı usulsüz raporları hekimin imzalaması hem hekimin hem de raporu talep edenin başına sorun açabilmektedir. Bu yüzden hem vatandaşların mağdur olmaması için hem de hekimin mağdur olmaması için bu konuya dikkat etmek gerekir.

Yasal Dayanağı Olmadan İstenen Sağlık Raporları Da Mı Var?

Evet, maalesef yasal dayanağı olmadan, istenen sağlık raporları da var. Bu tür durumlar genelde raporu isteyen kesimin kanunlardan bihaber olması neticesinde yada yasal olmayan şekilde sağlıkla ilgili sorumluluğu kendi üstünden atma gayreti neticesinde karşımıza çıkabilmektedir.

Halk Koşusu Örneği

Bu duruma en güzel örnek halk koşuları olabilmektedir. Halk koşuları kişilerin kendi rızalarıyla katıldıkları lisans gerektirmeyen faaliyetler olup, bu durum için sağlık raporu yasal olarak gerekli değildir. Burada istenebilecek sağlıkla ilgili belge, kişinin sağlık beyanı olabilir ki bu belgeyi de kişi kendisi doldurur, imzalar. Hekimle, kişisel sağlık beyanının hiç bir ilgisi yoktur.

Buna rağmen, bu faaliyetler için sağlık raporu isteyen kurumlar da olabilmektedir. Genellikle kurumlarla yapmış olduğumuz görüşmeler neticesinde, gereksiz sağlık raporu talebinden kurumlar da vazgeçmektedirler. Bu durum, kanunları bilme noktasındaki eksiklikten kaynaklanan kötü niyet taşımayan uygulamalar olmakla birlikte, nedense bazı kurumlar yasal olmadığı halde bazı sağlık raporlarını talep etmekten inatla vazgeçmemektedirler.

Buradaki asıl sorun da yasal olmayan , kişilerin veya kurumların kendi istekleriyle kişilerden sağlık raporu istemeleridir. Bu tür durumlarda, sağlık raporu hekim tarafından verilmemektedir. Çünkü, hekim mevzuata göre hareket etme mecburiyetindedir. 

Unutulmaması gereken diğer bir nokta da sağlık raporları konusundaki tek otoritenin Sağlık Bakanlığı olduğudur. Yani, sağlık raporuna yönlendirilme konusunda kurumlar “biz bu şekilde gerekli gördük.” şeklinde bir açıklama yapamazlar. Bir yerde sağlık raporu istenecekse, bu konu devlet tarafından Sağlık Bakanlığı marifetiyle istenebilir.

Sağlık Raporu İçin Hekime Başvuru

Kişilerin bazı kurumlar tarafından kendilerinden istenilen sağlık raporu için. istenen raporun kanunlara ve usule uygun olma şartıyla hekime başvurma hakkı elbette vardır.  Sağlık raporuna yönlendirilme konusunda buraya kadar yazdıklarımızdan bunun doğru olarak yapıldığı durumlarda tarafınız sağlık açısından değerlendirilmeye alınır ve raporu düzenleyen hekim ya da hekimler tarafından sizinle ilgili tıbbi görüş açıklanır ya da sevk edilebilirsiniz.

Hakkınızda açıklanan tıbbi görüş ise iki şekilde olabilir. Olumlu ya da olumsuz. Bir sağlık raporu düzenlenirken, size olumsuz bir rapor düzenlenebilmesi ancak ilgili branş uzmanı tarafından yapılabilir.

Aile hekimlerinin (uzman hekimlerin dışında) de içinde olduğu birinci basamak hekimleri tarafından verilebilen sağlık raporları ya olumlu bir kararla sonuçlanır ya da aile hekiminin karar veremediği, şüpheye düştüğü durumlar için ilgili branşa sevkle sonuçlanır.

Ancak, sağlık raporuna yönlendirilme işlemi usulsüz ise kişiye hiç bir sağlık raporu düzenlenmez. Örnek olarak yurda giriş için sağlık raporu kişilerden istenebilmekte (usule uygun) ancak üniversiteye kayıt için ise bazı özel bölümler dışında sağlık raporu istenilmemektedir. Bu tür durum için başvuranlara usule uygun olmadığı için sağlık raporu düzenlenmemektedir. “Üniversiteye Kayıt ve İnternet Okuryazarlığı” başlıklı yazım da bu konuyu anlatmıştım.

Saygılarımla.

Please Login to comment
avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Bildir