Aşılar konusunda son zamanlarda tüm dünyada tuhaf bir tepki türü oluşmaya başladı. Aslında, bu tepki türü eskiden beri vardı ancak bilginin ve dolayısıyla da sorgulanmayan bilginin de internet çağıyla birlikte hızla yayılabilmesi bu durumu çok daha fazla göz önüne çıkarmaya başladı. Bu nedenle Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “aşı” konulu sayfada ayrıntılarıyla belirtilen durumları bu yazımda da paylaşmak istedim.

Aşı Nedir?

İnsan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri v.b. mikropların hastalık yapma karakterlerinden arındırılarak ya da bazı mikropların salgıladığı zehirlerin (toksinler) etkilerinin ortadan kaldırılarak, geliştirilen biyolojik maddelere aşı denir.

Aşılar, insanları hastalıklardan ve onun kötü sonuçlarından koruyabilmek için sağlam ve risk altındaki kişilere uygulanır.

Vücut bu şekli ile kendisine zarar vermeyen mikrop ya da toksinleri tanır ve onlara karşı bir savunma yöntemi geliştirir. Böylece gerçek mikropla karşılaşıldığında da bu yöntemle savaşır ve kişi hastalığa yakalanmaz. Bu kişi artık o hastalığa karşı bağışıktır. Bağışıklama, aşıyla önlenebilir hastalıkların ve ölümlerin önlenmesi açısından en önemli toplum sağlığı müdahaleleri arasında yer almaktadır.

Aşı Türleri

Aşılar hazırlanırken kullanılan antijenlerin sınıflandırılmasına dayanılarak isimlendirilen pek çok aşı tipi vardır.

Aşı Tipi Tanımlama
Canlı Aşılar • Canlı aşılar hastalığa neden olan yaban virusun ya da bakterinin laboratuar koşullarında zayıflatılmasıyla üretilir.

• Bu şekilde elde edilen aşıdaki mikroorganizma çoğalma ve bağışıklık yanıtı oluşturma yeteneğine sahiptir.

• Hastalık yapıcı özellikleri ise zayıflatılmıştır.

• Canlı aşılar, bağışıklık sistemi zayıflamış ya da baskılanmış kişilere uygulanmamalıdır.

• Ülkemizde kullanılan canlı aşılar BCG, OPA, KKK ve suçiçeği aşılarıdır.

Ölü Aşılar  

 

• Ölü aşıların farklı türleri bulunmaktadır.

• Bir mikroorganizmanın tümünü öldürülmüş halde içeren aşılara tüm hücreli aşı, mikroorganizmanın yalnızca
belli kısımlarını içeren aşılara ise fraksiyone (alt birim) aşı denir.

• Tüm hücreli ölü aşılar kültür ortamında üretilen mikroorganizmanın ısı ya da kimyasal yöntemler kullanılarak öldürülmesiyle elde edilir.
Ülkemizde kullanılan Hepatit A aşısı ve inaktive polio aşısı bunun örnekleridir.

• Alt birim aşıları mikroorganizmanın tümünü değil yalnızca belli antijenik kısımlarını içerir. Alt birim aşılarını da subunit aşı ve toksoid aşı şeklinde
iki temel gruba bölmek mümkündür. Ülkemizde kullanılan Hepatit B, pnömokok, Hib, aselüler boğmaca ve risk gruplarına önerilen
meningokok ve grip aşıları subunit aşılarıdır.

• Toksoid aşılar ise toksini olan mikroorganizmaların toksinlerinin yapısı değiştirilerek toksik özellikleri yok edilmiş,
bağışıklık yanıtı oluşturacak özellikleri korunmuş halini içerirler. Difteri ve tetanoz aşıları toksoid aşılardır

Aşılar İçerisindeki Maddeler

MADDE ADI ÖZELLİKLERİ
Polisorbat 80 Enjeksiyon yada infüzyonluk bazı ilaçlarında içinde bulunmaktadır. Stabilizatördür.

 

Alüminyum Fosfat Alüminyum Hidroksit İçme sularında (şebeke, pet şişe), anti asitlerde (mide ilacı), maden suyu, anne sütünde 40mikrog/L, bebek mamalarında 225 mikrog/L. bebeklerde günlük oral alınan güvenli alüminyum miktarı 1mg/kg dir.
Laktoz, Sükroz, Mannitol, Sorbitol, Maltoz Şeker yapısında bileşenler olup, protenik yapıların korunmasında ve ozmolar konsantrasyonun ayarlanmasında satabilizan olarak kullanılır. Tüm enjeksiyonluk ve infüzyonluk ilaçların yapısında bulunmaktadır.
Thiomersal Çok dozlu aşılarda kontaminasyonu(bulaşma riskini) önlemek amacıyla kullanılır.Etil civa bileşiğidir.(sodyum Etil-civa salisilat). Etil Civanın vücuttan atılma süresi 7-10 gün, metil civa (deniz ürünlerinde bol miktarda var) vücuttan atılma süresi 50 gündür. Toksik olan metil civadır.
Hanks Ortamı, L-Alanin, L-Arjinin Hidroklorür Amino asitlerden oluşur
Neomisin Sülfat,Eritromisin, Kanamisin, Polimiksin B Üretim aşamasında eser miktarda kalıntı olarak bulunabilir. Antibiyotiklerdir.
Formaldehit Üretim aşamasında eser miktarda kalıntı olarak bulunabilir.
Jelatin Bitkisel ve hayvansal kaynaklı olabilir. Bakanlık olarak kullandığımız aşılarda sığır jelatini bulunmaktadır.
Sodyum Klorür, Süksinik asit, Trometamol, Sodyum Hidroksit,
Sodyum Borat, Monopotasyum Fosfat,
Disodyum Fosfat, Aminoasit çözeltisi, Laktolbumin hidrolizat,
Tamponlayıcı (stabilizan) maddelerdir. 

 

Aşı Bileşenlerinin Miktarları

Adı Miktarı Referans Değerleri
Alüminyum 0,25 mg/ml 0,20-0,45 mg/ml

 

Beşli Karma Sükroz 42,6 mg 31,9-53,1 mg
Formaldehit 10,30 mik. gr/ml 4-15 mik.gr/ml
KPA Alüminyum 0,25 mg/ml 0,2-0,3 mg/ml
Dörtlü Karma Alüminyum 0,32 mg/ml 0,20-0,45 mg/ml
Formaldehit 9,33 mg/ml 4-15 mg/ml
Hepatit B Alüminyum 0,60 mg <1,25
Thiomersal %0,0097 w/v %0,0115 w/v
Td Thiomersal 0,034 mg/0,5 ml < 0,05 mg/0,5 ml
Formaldehit 0,0019 g/lt ≤ 0,2 g/lt
Kuduz Thiomersal 68,7 mik.gr/vial 59,5-80,5 mik.gr /vial
Hepatit A Alüminyum 0,43 mg/ml 0,35-0,62 mg/ml

 

 

Saygılarımla.

Please Login to comment
avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Bildir