Tahliller, bir hekimin hastasıyla ilgili konularda karar verebilmesi için neredeyse zorunlu hale gelmiş olan, hekimlerin teşhis ve tedavi sürecinde en güvendikleri belgeleme yöntemlerinden biridir. Her ne kadar ipucunu daha yazının başında vermiş olsam da tahlilleri kim ister sorusunun cevabını uygulamaya taşıyamamış olmamız nedeniyle bu konuyla ilgili biz yazı yazma ihtiyacı duyuyorum.

Tahlil

Tahlil kelime anlamı itibariyle çözümleme, inceleme ve tespit etme gibi anlamları olan Arapça kökenli bir kelimedir. Tahliller, hekimlerin kendilerinin gerekli gördükleri durumlarda, gerekli gördükleri zamanda, belirli bir amaç için isteyebildikleri, kişinin tıbbi durumunu açıklayabilmek için kullandıkları çeşitli yöntemleri içeren farklı farklı türleri olan bir belgelendirme yöntemidir.

Tahlilleri Kim İster?

Yukarıda anlatılanlarda, tahlil istemiyle ilgili olarak hiç bir yerde Ayşe Teyze’nin, Mahmut Amca’nın, komşunun, bakkalın, diyetisyenin tahlil istemi hakkı ve yetkisi olduğuna yer vermedim. Çünkü, bu kişlerin bariz bir şekilde böyle bir yetki ve hakkı yoktur. Peki, tahlilleri kim ister? Tahlil isteme hakkı sadece hekimlere tanınmıştır. Çünkü, hekim yaptığı işin gerekliliği olarak tahlili istemektedir. 

Hastalar Tahlil İsteyebilir Mi?

Peki ya hastanın kendisinin tahlil isteme hakkı yok mu? Tahlilleri kim ister sorusuna hastalığı bizzat yaşayan ve yaşadığı hastalıklarla ilgili tecrübesinin fazla olduğunu düşünen hastaları cevap olarak gösteremez miyiz? Bu sorunun cevabı da elbetteki hayır. Hatta, hasta kronik bir hastalığı olan ve sürekli olarak yaptırması gerektiğini düşündüğü tahlilleri olan bir hasta bile olsa.

Hastanın Tahliller Konusundaki Yükümlülüğü Nedir?

Hasta şikayetlerini, hastalıklarını, takibinde olduğu hekimlerinin görüşlerini muayene olduğu hekime aktararak muayene olur, tahlil talebinde bulunmaz. Hekim tarafından anamnezi (hikayesi) alınan ve muayene edilen hasta için, güncel tıp biliminin gerektirdiği şekilde hekimin uygun gördüğü tahliller istenir. Hasta, hekimiyle arasında oluşan güven ilişkisine dayanarak, hekimin sorumluluğunda teşhis-tedavi sürecini hekimin istekleri doğrultusunda tamamlar. Hastanın tahlillerin istenmesi aşamasında hiç bir yükümlülüğü yoktur. Hasta sadece sağlıkla ilgili hikayesini anlatırken doğru bir şekilde anamnezini hekimiyle paylaşmalıdır. Bu anamnez paylaşımı sırasında daha önceki tahlillerle ilgili konuları da hekimiyle paylaşabilir.Hatta, tahlillerle ilgili kafasında oluşan soruları veya yanlış anlaşılmaları da paylaşabilir. Ancak, bu konuda hekimini zorlayamaz.

Tanı Koyma ve Tahliller

Hekim, kendisine başvuran hastanın şikayetlerini, muayene sonucu ulaştığı semptom ve bulgularını derleyerek düşündüğü ön tanılarını tanı şekline dönüştürebilmek için tahlil ve tetkik gibi belgelendirme işlemlerine ihtiyaç duyar. Bu işlemlerin sonuçlarını da değerlendirerek olası veya kesin tanı koyma işlemini gerçekleştirir.

Tahlili Kim Değerlendirmeli?

Tahlillerinizi sadece hekiminiz, gerekli gördüğü şekilde isteyebildiği gibi, değerlendirmeyi de sadece bir hekimin yapması gerekmektedir. Tahlillerin sonucunda çıkan sonuçları da mümkün olduğunca aynı hekimin değerlendirmesi, teşhis ve tedavi sürecinin bütünlüğü açısından çok önemlidir. Bu nedenle, sonuçlarınız çıktığında aynı hekime başvurunuz. Ayrıca, hekiminizin verdiği tedavi sonrası kontrollerde de yine mümkün olduğunca aynı hekime başvurunuz. Bazı hastalıklarda teşhis-tedavi bütünlüğü çok daha önemli olabilmektedir.

Tahlili Hekim Dışındaki Kişiler Değerlendirebilir Mi?

Hekim dışındaki kişilerin tahlili değerlendirme yetkileri yoktur. Değerlendirmişlerse de bu bir HATADIR.

Hekim dışındaki kişiler, çoğu zaman tahlillerinizi sadece tahlillerin normal değer aralıklarına göre değerlendirirler. Bu durum da bariz bir hatadır. Tahlillerin değerlendirilmeleri, hastanın yaşına, cinsiyetine, hastalığına, kronik hastalıklarına ve hatta o an kullandığı ilaçlara göre bile değişebilir. Tahlillerin normal değer aralığı bir fikir vermesi açısından önemlidir, elbette. Ancak, tahlil değerlerinin az önce saydığım hususlara göre de farklı şekilde değerlendirilmesini en iyi ve doğru şekilde hekiminiz yapacaktır. Bu nedenle hekim dışı kişilerin değerlendirmelerini dikkate almayın. Tahlillerinizi mümkünse tahlilinizi isteyen hekime değerlendirtin. Tahlilleri kim ister sorusu kadar, tahlilleri kimin değerlendirdiği de önemlidir.

Hekim Tahlili İstedi, Hasta Yaptırmak Zorunda Mı?

Hasta, her tahlili yaptırmak zorunda mı? Hasta, tahlili reddebilir mi? Evet, reddebilir. Hastanın, hekimin isteklerine tamamen uyma mecburiyeti yoktur. Hekim, hastaya sağlıkla ilgili önerilerde bulunur. Bu durum, muayeneden başlayarak tedavi sürecinin sonlanmasına kadar bu şekildedir. Hekimin, hastadan istediği her şey hastanın sağlığıyla ilgili yapılması gereken hekim önerileridir aslında. Bu noktada hasta zorlanamaz ancak hastanın ilerde yaşayacağı sıkıntılarla ilgili olarak hasta bilgilendirilir ve hekim önerilerini kabul etmesi sağlanabilir.

Ancak, hekim görüşünü ve isteğini reddetme durumlarında, hekimin de hastanın tedavisini yapamaması ve dahası var olan hastalığıyla veya tedavi olamayışına bağlı oluşabilecek diğer hastalıklarıyla ilgili sorumlulukları da üstlenmemesi söz konusudur. Böylesi bir durumda bütün sorumlulukları hasta veya hasta yakını üstlenmiş olur.

Hekimin önerdiği ancak hastanın yaptırmadığı her türlü tahlil için hekimin hastayla ilgili sorumluluğu ortadan kalkar. Ancak, bazı durumlar ise hastanın kendi karar verme yetkisini kanunla elinden almıştır. Bu tür, kanunla düzenlenmiş durumlarda, hasta hekimin istediği tüm tahlilleri yaptırmak zorundadır.

Saygılarımla.

Please Login to comment
avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Bildir